Niet over praten

Hemelvaartsdag ben je alweer jarig, broer, 49 zou je deze keer worden. Weet je nog je laatste verjaardag, toen je dertig werd? Wat een feest was dat. Omdat jij nooit zou afstuderen, trouwen of een kind krijgen, had mama bedacht om ter ere van je dertigste verjaardag een heuse receptie te geven. En natuurlijk ook omdat je zo gek was op gezelligheid.
Met de leiding van het tehuis waar je woonde, was je van tevoren naar de kapper geweest, je wangen waren glad, papa had je lekkerroek opgedaan, je had je horloge om en natuurlijk droeg je je mooiste kleren. Een hip vest en een bruine broek met een groen shirt. Groen & broen of gruin & bruin, dat verhaspelde Gronings-Nederlands, daar lachen we thuis nog altijd om.
Op mijn werk had ik een officiële uitnodiging gemaakt. JARIG! stond er boven een afbeelding van koe die een taart uitscheet. ‘Mag niet’, zei je grijnzend toen je de kaart zag en je sloeg je handen voor je mond.
Boshotel Ruyghe Venne in Westerbork had een speciale zaal met een terras voor je gereserveerd. Bij de ingang stond een bord met je naam erop, daar poseerde je trots voor, ook al had je geen idee wat er stond. Mama had een corsage met een witte roos voor je gekocht, die papa je voorzichtig opspeldde, met het steeltje omlaag, zoals het hoort bij mannen.
Als een koning zat je op het terras, met uitzicht op de parkeerplaats en wie er ook uit de auto stapte, bij iedere gast glunderde je van onder tot boven.
Op de tafel naast je groeide de stapel cadeaus: niet alleen koeienpuzzels met heel veel stukjes, maar ook koeienkussens, koeienschilderijen, koeienmokken en een zwart-wit gevlekte pet die nu in de kamer van je neef hangt. Je nicht bewaart haar sieraden trouwens in het koeienladekastje dat je kreeg. Maar het mooiste cadeau was een mok met een man in een zwembroek erop. Als je een warme drank in de mok goot, ging z’n broek naar beneden en zag je z’n… Ja, ik weet het. Mag niet.
Je mocht op de stoel staan, papa hield je goed vast, en al je favorieten zongen ‘Lang zal je leven’. De cola en de cassis werden aangesleept, er was taart en chips en bitterballen, het hield niet op. Je werd gefilmd, gefotografeerd, voor eeuwig vastgelegd.
Wat een feest was het hè? Volgend jaar als je 50 wordt, moeten we het nog maar een keertje overdoen.

Met een stuk kippengaas probeer ik het pas gezaaide gras in ons postzegeltuintje te beschermen tegen het gegraaf van Mokum. Voordat de hond in ons leven kwam, hielden wij drie kippen: Plof, Kriel en Stres. Ik mis ze nu ik mijn rechter wijsvinger aan de uiteinden van het gaas snijd. Dat onbekommerde gescharrel, het kneuterige getok, het gefladder als ze een zandbad namen…
Mijn opa Lambertus hield ook kippen. Voor de eieren en het vlees. Als ze na een jaar of twee, drie te weinig eieren legden, slachtte hij ze zelf. Zonder een kik te geven, draaide hij de nutteloze kip de nek om. Om daarna met een ferme haal van zijn bijl haar kop eraf te hakken. Door de kieren tussen mijn vingers die ik voor mijn ogen hield, keek ik toe.
Hij dompelde de vogel niet direct ondersteboven in een emmer water, maar zette haar eerst nog even op de grond. Heel soms liep de kip zonder kop nog wat spastisch rond, maar vaker zeeg ze direct ineen. Mijn opa verzekerde mij dat de kip geen pijn meer had en verdronk haar dan in de emmer. Ik haalde mijn handen voor mijn gezicht vandaan, maar vertrouwen deed ik het niet. Druipend hing opa de kip op de kop in de deurpost tussen de stal van de kalveren en de vaarzen. In het midden zaten twee haken waarin hij boontje-touw had gehangen. Er zat een ingewikkelde knoop in die mijn opa met één ruk los en vast kon maken. De kippenpoten pasten er exact in. Met haast wiskundige precisie haalde hij het vel van het dier los en stroopte het verenpak van de kip. Dan kon het uitsnijden van de onderdelen beginnen. Met één jaap sneed hij de kip in de lengte doormidden en pulkte met zijn blote handen maag, hart en lever eruit. Het orgaanvlees nam hij zelf mee naar huis, dat vond hij het lekkerst. En een poot voor oma Barbertje. De rest van de kale kip drukte hij mij in de handen. Lekker vond ik, zeker met sperziebonen en zelfgemaakte appelmoes.
Mijn vinger bloedt best hard. Door de open tuindeur vraag ik puberzoon en -dochter om een schaar. Ze horen me niet, allebei op hun eigen iPad verdiept in een eigen aflevering van Game of Thrones. Dan pruts ik zelf een stuk keukenrol om mijn vinger en haal een schaar uit de la waarmee ik een reep pleister afknip. Altijd te breed of te smal. En anders wel scheef geplakt. Er kleeft bloed aan de schaar, op de la zitten rode vegen en ik heb ook nog een beetje gemorst op de kipfilets die op het aanrecht liggen te ontdooien.